Aptomat là gì? Cấu tạo và ứng dụng

Trong các loại thiết bị điện sử dụng trong đời sống chắc hẳn bạn đã nghe đến Aptomat, đây là thiết bị rất quan trọng luôn được lắp đặt trong gia đình, công ty, nhà xưởng,… Vậy Aptomat là gì? Cấu tạo ra sao? Trong bài viết này hãy cùng 369hoanggia.com tìm hiểu về loại thiết bị điện này nhé!

I. Aptomat là gì?

Thiết bị đóng cắt Sino

Cầu dao tự động 2 cực, 3 cực, 4 cực – MCB SC68N

Giảm 26.000 ₫

Thiết bị đóng cắt Panasonic

MCB 1P 6A 6kA 240VAC BBD1061CNV

86.000 ₫ 60.000 ₫

Giảm 53.000 ₫

Thiết bị đóng cắt Panasonic

MCB 1P 50A 6kA 240VAC BBD1501CNV

203.000 ₫ 150.000 ₫

Giảm 130.000 ₫

Thiết bị đóng cắt Panasonic

MCB 1P 80A 10kA 230VAC BBD108011C

730.000 ₫ 600.000 ₫

Thiết bị đóng cắt Sino

Cầu dao tự động 1 cực – MCB SC68N

Thiết bị đóng cắt Sino

Cầu dao tự động – MCB 1 cực PS45S

Giảm 47.000 ₫

Thiết bị đóng cắt Panasonic

MCB 2P 06A 10kA 240VAC BBD2062CNV

247.000 ₫ 200.000 ₫

Thiết bị đóng cắt Sino

Cầu dao tự động 3 cực – MCB PS45S

Aptomat hay còn gọi là thiết bị đóng cắt tự động được dùng để bảo vệ hệ thống điện khi xảy ra sự cố ngắn mạch hoặc quá tải. Ngoài ra, một số loại aptomat còn có tính năng chống gọi là aptomat chống giật hoặc aptomat chống rò. Aptomat còn được gọi ngắn gọn là Át hoặc tên gọi khác là cầu dao tự động.

II. Chức năng của Aptomat trong hệ thống điện

2.1 Chức năng bảo vệ hệ thống điện

Aptomat giữ vai trò cốt lõi trong việc đảm bảo an toàn và ổn định cho hệ thống điện, đặc biệt trong các tình huống sự cố có thể gây hư hỏng nghiêm trọng:

• Bảo vệ ngắn mạch: Khi xảy ra hiện tượng chập điện do dây pha chạm nhau hoặc chạm đất, dòng điện tăng vọt trong thời gian rất ngắn; lúc này aptomat sẽ tác động cắt mạch tức thời, hạn chế nguy cơ cháy nổ và hư hại hệ thống dây dẫn.
• Bảo vệ quá tải: Trong trường hợp tổng công suất tiêu thụ vượt quá khả năng chịu tải của dây dẫn, aptomat sẽ ngắt điện sau một khoảng trễ phù hợp, giúp ngăn hiện tượng quá nhiệt và suy giảm lớp cách điện.
• Bảo vệ khi sụt áp: Một số dòng aptomat chuyên dụng được thiết kế để tự động ngắt nguồn khi điện áp giảm xuống dưới ngưỡng cho phép, qua đó bảo vệ các thiết bị nhạy cảm như động cơ hoặc máy móc điều khiển.

2.2 Chức năng bảo vệ an toàn cho con người

Bên cạnh việc bảo vệ hệ thống, nhiều dòng aptomat còn được tích hợp các tính năng nhằm đảm bảo an toàn cho người sử dụng trong quá trình vận hành điện:

• Phát hiện và ngắt dòng rò: Các loại aptomat như RCCB, ELCB có khả năng giám sát dòng điện rò ra ngoài mạch, kể cả trường hợp dòng điện đi qua cơ thể người, từ đó ngắt điện nhanh chóng để giảm thiểu nguy cơ điện giật.
• Aptomat góp phần giảm rủi ro hỏa hoạn, đặc biệt trong các công trình dân dụng và công nghiệp.

2.3 Chức năng vận hành và điều khiển

Ngoài nhiệm vụ bảo vệ, aptomat còn đóng vai trò là thiết bị đóng cắt và điều khiển mạch điện trong quá trình sử dụng:

• Đóng/ngắt mạch chủ động: Aptomat có thể được sử dụng như một thiết bị đóng cắt thủ công, thay thế cầu dao truyền thống, giúp việc bảo trì, sửa chữa và kiểm tra mạch điện trở nên an toàn và thuận tiện hơn.
• Khả năng điều chỉnh linh hoạt: Một số dòng aptomat công nghiệp cho phép tùy chỉnh dòng ngắt định mức, giúp người dùng dễ dàng thiết lập ngưỡng bảo vệ phù hợp với tải thực tế và yêu cầu vận hành của hệ thống.

III. Phân loại Aptomat

Aptomat thường được chia thành các dòng chính như MCB, MCCB, RCCB, RCBO và ELCB, ngoài ra còn có các dòng chuyên dụng cho bảo vệ động cơ, chống mất pha hoặc chống sét.

• Aptomat MCB:Thiết kế nhỏ gọn, dòng định mức dưới 125A, phù hợp cho điện dân dụng và các tải công suất vừa.
• Aptomat MCCB:Dạng khối chắc chắn, dòng định mức có thể lên đến 2500A, sử dụng rộng rãi trong điện công nghiệp.
• Aptomat RCCB:Chuyên bảo vệ chống giật, thường lắp bổ sung cho các hệ thống chưa có chức năng này.
• Aptomat RCBO:Tích hợp chống giật, quá tải và ngắn mạch trong một thiết bị.
• Aptomat ELCB: Chống rò điện ra đất, phù hợp cho môi trường có yêu cầu an toàn cao.

IV. Cấu tạo Aptomat

4.1 Bộ phận tiếp điểm

Bộ phận này được chế tạo thành hai cấp tiếp điểm (chính và hồ quang) hoặc ba cấp tiếp điểm (chính, phụ và hồ quang)

Chiều hoạt động của bộ phận này khi đóng mạch lần lượt là tiếp điểm hồ quang -> phụ -> chính. Như vậy có thể bảo vệ được tiếp điểm chính vì khi cháy thì chỉ bị ở tiếp điểm hồ quang hoặc nếu lan vào thì chỉ ảnh hưởng đến tiếp điểm phụ.

4.2 Hộp dập hồ quang

Thiết kế buồng dập hồ quang gồm nhiều tấm thép xếp thành lưới phân chia đoạn ngắn. Nhằm mục đích giúp hộp dập hồ quang thuận lợi thực hiện chức năng dập tắt hồ quang.

Hộp dập hồ quang có hai loại: Loại nửa kín dùng cho dòng điện <= 50kA, được đặt trong vỏ kín có lỗ thoát khí. Loại nửa hở dùng cho dòng điện >50kA hoặc điện cao áp 1000V.

4.3 Bộ phận truyền động cắt

Truyền động cắt được thực hiện bằng hai cách:

• Điều khiển bằng tay dùng cho các CB có dòng điện định mức nhỏ hơn hoặc bằng 600A.
• Bằng điện từ dùng cho các CB có dòng điện >1000A.

Ngoài ra còn có cách điều khiển khác như bằng động cơ điện, bằng khí nén.

4.4 Móc bảo vệ

Khi có sự cố điện thì bộ phần này lập tức truyền tín hiệu tự động ngắt Aptomat. Móc bảo vệ nằm ở dưới đường đặc tính của đối tượng cần bảo vệ. Và nó thường được làm từ rơle nhiệt và điện tử.

• Móc rơle nhiệt; Được cấu tạo từ hai tấm kim loại dãn nở. Khi có sự cố xảy ra và sinh nhiệt nó sẽ hoạt động nhả khớp rơi tự do làm mờ tiếp điểm. Loại móc này ngắt nhanh khi bị ngắn mạch.
• Móc điện từ: Được cấu tạo từ cuộn dây mắc nối tiếp vào mạch chính. Cuộn dây quấn với tiết diện lớn và ít vòng. Hoạt động khi có sự cố quá tải.

Cả hai loại móc này thường được dùng trong cùng một aptomat.

V. Ứng dụng của Aptomat

Aptomat (Circuit Breaker – CB) được sử dụng rộng rãi trong các hệ thống điện dân dụng và công nghiệp nhằm bảo vệ mạch điện và thiết bị trước các sự cố nguy hiểm. Thiết bị có khả năng tự động ngắt nguồn khi xảy ra quá tải, ngắn mạch hoặc rò điện, giúp hạn chế nguy cơ cháy nổ và đảm bảo an toàn cho người sử dụng.

Trong quá trình vận hành, aptomat giúp bảo vệ quá tải khi nhiều thiết bị hoạt động đồng thời, cắt mạch nhanh khi ngắn mạch, đồng thời với các dòng có chức năng chống rò, aptomat sẽ ngắt điện kịp thời để chống giật. Ngoài ra, aptomat còn đóng vai trò là thiết bị đóng cắt nguồn trong tủ điện, hỗ trợ bật/tắt mạch điện an toàn khi vận hành và bảo trì hệ thống.

VI. Kết luận

Trên đây là những thông tin về Aptomat là gì? mà chúng tôi gửi tới quý khách. Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp quý khách có những kiến thức về Aptomat. Nếu bạn đang tìm một đơn vị cung cấp vật tư thiết bị điện nói chung và aptomat chính hãng giá tốt nói riêng thì hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua Hotline để nhận được báo giá chi tiết nhất.